Fonksiyonel Endoskopik Sinüs Cerrahisi (FESS), burun ve sinüslerin içerisinin endoskopik görüntüleme sistemleriyle görüntülenerek küçük ve hassas cerrahi aletlerle gerçekleştirilen cerrahi bir işlemdir.
Sinüslerin beyin, gözler, görme sinirleri ve önemli damar yapılarıyla yakın komşulukta bulunması nedeniyle endoskopik sinüs cerrahisi, hassas anatomik bölgelerde kontrollü bir çalışma gerektirir.
Endoskopik Sinüs Cerrahisi Nedir?
FESS sırasında cerrahi alan doğrudan görüş yerine endoskopik sistemlerden elde edilen görüntüler üzerinden takip edilir. Böylece burun ve sinüslerin dar anatomik bölgelerinde küçük ve hassas cerrahi aletlerle işlem yapılabilir.
En Sık Hangi Durumda Uygulanır?
Endoskopik sinüs cerrahisinin en sık uygulandığı durumlardan biri, uygun içerik ve sürede uygulanan ilaç tedavisine rağmen yeterli yanıt alınamayan kronik sinüzittir.
Endoskopik Sinüs Cerrahisinin Uygulama Alanları
Endoskopik cerrahi yöntemler kronik sinüs hastalıklarının yanı sıra sinüsler ve çevresindeki anatomik yapıları ilgilendiren farklı hastalıkların ve problemlerin tedavisinde de kullanılabilir.
Kronik Sinüzit
Uygun ilaç tedavisine yeterli yanıt vermeyen kronik sinüs iltihaplarında uygulanabilir.
Sinüs Polipleri
Sinüslerde ve burun içerisinde gelişen poliplerin temizlenmesi amacıyla uygulanabilir.
Sinüs Kaynaklı Tümörler
Sinüslerden kaynaklanan bazı tümörlerin cerrahi tedavisinde endoskopik yöntemlerden yararlanılabilir.
Kafa Tabanı Problemleri
Sinüslere komşu ön kafa tabanını ilgilendiren bazı yaralanmaların tedavisinde kullanılabilir.
Göz Çevresi Yaralanmaları
Travmaya bağlı göz çukuru hasarlarını ilgilendiren bazı durumlarda endoskopik cerrahi yöntemler kullanılabilir.
Görme Siniri Basısı
Görme sinirinin bası altında kaldığı uygun vakalarda endoskopik cerrahi yaklaşımlar değerlendirilebilir.
Kronik Sinüs Hastalıklarında Hangi İşlemler Yapılır?
Kronik sinüs hastalıklarında cerrahinin kapsamı hastanın mevcut anatomik yapısına ve sinüslerdeki problemlere göre planlanır.
İltihaplı Doku ve Poliplerin Temizlenmesi
Sinüslerin havalanmasını ve drenajını etkileyen iltihaplı dokular ile polipler gerekli görülen bölgelerden temizlenir.
Sinüs Kanallarının Açılması
Sinüslerde üretilen salgıların burun boşluğuna ulaşmasını sağlayan doğal drenaj yollarının açılması ve düzenlenmesi amaçlanır.
Anatomik Problemlerin Düzeltilmesi
Burun eti şişliği, konka bülloza, aksesuar ostium ve anormal mukoza temas bölgeleri gibi hava geçişini veya sinüs drenajını etkileyen yapılar değerlendirilebilir.
Sinüs Drenajını Etkileyen Anatomik Problemler
Burun içerisindeki dokuların büyümesi hava geçişini daraltabilir.
Burun etleri içerisinde oluşan hava hücreleri bazı hastalarda sinüs drenaj yollarını etkileyebilir.
Sinüs boşluklarının birden fazla drenaj açıklığına sahip olması değerlendirilmesi gereken anatomik özelliklerden biridir.
Burun içerisindeki anormal temas bölgeleri gerekli durumlarda cerrahi sırasında düzenlenebilir.
İleri Teknoloji ve Cerrahi Deneyim
Burun çevresindeki sinüsler oldukça dar ve karmaşık bir anatomik bölgede yer alır. Bu bölge aynı zamanda birçok önemli anatomik yapıyla yakın komşuluk içerisindedir.
Beyin, gözler, görme sinirleri, gözyaşı kanalları ve büyük damar yapılarının sinüslere yakın olması, endoskopik sinüs cerrahisinde cerrahi deneyim ve uygun teknolojik altyapının önemini artırmaktadır.
Endoskopik Sinüs Cerrahisi Sonrası
Ameliyat sonrası süreç yapılan cerrahi işlemin kapsamına göre değişiklik gösterebilir. Ameliyat sonrasında ağrı kontrolünde genellikle basit ağrı kesiciler kullanılabilir.
Ağrı Kontrolü
Ameliyat sonrasında oluşabilecek ağrı şikâyetlerinin kontrolünde doktorun önerdiği ağrı kesiciler kullanılabilir.
Burun Temizliği ve Nemlendirme
Steril tuzlu su içeren burun spreyleri, burun içerisinin temizlenmesi ve mukozanın nemlendirilmesi amacıyla kabuklanmalar geçene kadar kullanılabilir.
Düzenli Kontrol
Ameliyat sonrası pansuman ve kontroller iyileşme sürecinin takip edilmesi açısından önemlidir.
Ameliyat Sonrası Kontrol ve Pansuman Süreci
İlk Kontrol
Ameliyat sonrası ilk kontrol genellikle 2–4 gün içerisinde yapılır. Tampon kullanılmışsa doktorun değerlendirmesine göre bu kontrolde çıkarılabilir.
Pansuman ve Temizlik
İlk haftanın sonunda gerekli görülürse burun ve sinüs drenaj yollarında oluşan kabuklar temizlenir ve enfeksiyon açısından değerlendirme yapılır.
Takip Kontrolleri
Yapılan ameliyatın kapsamına ve iyileşme sürecine göre kontroller iyileşme tamamlanana kadar 1–2 haftalık aralıklarla planlanabilir.
Ameliyat Sonrası Pansuman Neden Önemlidir?
Düzenli pansuman ve kontroller sırasında burun ve sinüslerde oluşan kabuklanmalar değerlendirilebilir, gerekli temizlikler yapılabilir, kullanılan yapışıklık önleyici materyaller çıkarılabilir ve enfeksiyon açısından iyileşme süreci takip edilebilir.
Endoskopik Sinüs Cerrahisinin Temel Amacı
Endoskopik sinüs cerrahisinde temel amaç, sinüslerin doğal drenaj ve havalanma yollarını düzenlemek, hastalıklı dokuları temizlemek ve sinüs fonksiyonlarının daha sağlıklı şekilde devam etmesine yardımcı olmaktır.
Uygulanacak cerrahi işlemin kapsamı; hastanın şikâyetleri, sinüslerin anatomik yapısı, mevcut hastalık ve görüntüleme bulguları birlikte değerlendirilerek kişiye özel olarak planlanır.

S.S.S.